از آنجا که تکنولوژي ساخت موتورها پيشرفت کرده است، فيلترها نيز به طور همزمان دگرگون شده اند. به اين ترتيب عناصر جداساز کاغذي، امروزه راهي براي جداسازي ذرات ريز فلز به شمار مي روند که به راحتي مي توان آنها را برداشت و تميز کرد. واضح است که اين روش به لحاظ اقتصادي به دليل تعويض اجزاء با قابليت تميز شدن و استفاده مجدد به صرفه است. ولي استفاده از اين روش اين سئوال را در ذهن ايجاد مي کند که بهترين راه تميز کردن فيلتر کدام است؟ روش عملي استاندارد براي تميز کردن فيلترها از ذرات ريز، روش دستي (Manual) است. اما اين روش وقت گير و اجراء آن با مشکلاتي همراه است و سبب تخليه مکرر منابع روغن مي شود. در اين ميان روش ديگري نيز وجود دارد که چشم انداز جديدي از اين عملکرد را پيش روي دست اندرکاران قرار مي دهد که به روش اولتراسونيک (مافوق صوت) معروف است.

● حفره زدائي با امواج صوتي

تميز کردن فيلترهاي روغن با روش اولتراسونيک استفاده از امواج با فرکانس بالا است که اين امواج با فرکانس بالا است که اين امواج از ميان يک مايع واسطه تميزکننده عبور مي کند تا فرآيندي به نام حباب زائي (Cavitation) را شکل دهد.

امواج صوتي با عبور جريان الکتريکي از تعدادي پيزوسراميک به وجود مي آيد. اين پيزوسراميک ها به صورت سري روي پايه مخزن اولتراسونيک قرار گرفته اند. عبور جريان الکتريکي از اين اجزاء کريستالي موجب مي شود تا آنها ۴۰ هزار بار در ثانيه مرتعش شوند. به اين ترتيب انرژي الکتريکي به انرژي صوتي تبديل مي شود. سپس امواج ساطع شده فوق از ميان مخزن محتوي محلول تميزکننده عبور مي کند. امواج صوتي باعث تراکم مولکول هاي آب مي شوند که اين امر منجر به توليد حباب هائي مي شود که به سمت بالا حرکت مي کنند. اين حباب ها به بالا رفتن خود ادامه مي دهند تا جائي که قادر به حفظ تراکم خود نباشند و از داخل مي ترکند. با ترکيدن حباب ها، سيال احاطه کنده به سمت فضاي خالي ايجاد شده هجوم برده و عمل تميز کردن را انجام مي دهد که به طور مؤثري مانند ميليون ها برس تميزکننده ميکروسکوپي عمل مي کنند. عملکرد فوق، فرآيند حباب زائي امواج اولتراسونيک ناميده مي شود. هر جائي که سيال وجود داشته باشد به دليل حباب زائي، عمل تميزکردن نيز انجام مي شود. اين عملکرد همانند عملکرد براي سطوح خارجي تماس، براي عميق ترين قسمت ها و کوچک ترين کانال هاي توري دار نيز انجام پذير است. به اين ترتيب هيچ اثري از براده فلزات و ذرات معلق روغن روي فيلتر نخواهد ماند و فيلتر به طور کامل از آلودگي پاک مي شود.

● چاره انديشي اخير

فن آوري اولتراسونيک بدون شک فرآيند جديدي است که چند دهه از شکل گرفتن آن مي گذرد، اما به تازگي از اين فن آوري به عنوان يک راه حل خوب براي پاک کردن فيلتر روغن استفاده مي شود. Cardiff يکي از شرکت هائي بود که به استفاده از اين کاوش نائل شد.

در سال ۲۰۰۳ ميلادي تعدادي از اين دستگاه ها به منظور انجام فرآيند تميزکردن از Ultrawave خريداري شدند. اين دستگاه ها روي ناوگان دريائي بعضي از شرکت ها نصب شدند. نتايج حاصله حيرت انگيز بود. پيش از نصب دستگاه هاي اولتراسونيک قطعات فيلترها هر ۴ تا ۵ ساعت احتياج به تميزشدن داشتند ولي با نصب اين دستگاه ها اين مشکل حل شد.

هنگامي که تميزکننده هاي اولتراسونيک عملاً وارد بازار تجاري شدند، فاصله زماني براي انجام تصفيه روغن نزديک به ۵ برابر زمان معمول براي مدت زمان کاري ۲۰ ساعته کاهش يافت. تصفيه کننده هاي اولتراسونيک تمام ذرات خارجي موجود در سيال را جدا مي کنند. اين جداسازي در قسمت هائي که دسترسي به آنها (در حالت تميز کردن دستي) سخت است، نيز انجام مي شود.

● بازاريابي منابع

نوع آوري در تصفيه روغن ها براي شرکت Graig سود هنگفتي را در بر داشت. اگر تمام آنچه که در تصفيه روغن به آن احساس نياز مي شود جداساز ناخالصي ها باشد، تعداد فاکتورهاي مجاز در تصفيه روغن مي توانستند به طور عمده اي کاهش يابند، در نتيجه با قرار دادن اجزاء در تميزکننده اولتراسونيک و برداشت آن بعد از يک سيکل ۱۰ دقيقه اي، جزء مربوطه مي توانست به منظور استفاده مجدد در مجموعه فيلتر قرار گيرد. اين مزيت به کارکنان موتورخانه اجازه مي دهد تا به ساير وظايف شان در موتورخانه بپردازند.

Phillip Atkinson مشاور فني شرکت Graig مي گويد ”شکي وجود ندارد که استفاده از مخازن تميزکننده اولتراسونيک در محصولات فيلترهاي روغن ها باعث کاهش تکرار در تميزکاري به روال معمول شده است. بنا به نتايج عالي که از اين روش به دست آورده ايم، اين روش جداسازي را اکيداً به صاحبان صنايع توصيه مي کنيم.' امواج صوتي حمام هاي اولتراسونيک را براي تمام صنايع با چشم انداز ۱۵ ساله به وجود مي آورده اند. اين حمام ها محدوده حجمي ۵/۴ تا ۸۰ ليتر را جهت تصفيه ارائه مي دهند. مي توان با استفاده از روش تبادل حرارت از اين دستگاه ها براي تميزکردن نيز سود جست. اين دستگاه ها در طرح هاي مختلفي ساخته شده اند که از آن جمله ”طرح کنترل ديجيتال' است. در طرح کنترل ديجيتال از يک دکمه فشاري براي اجراء عمليات استفاده شده است. شرکت سازنده براي اجراء روند جداسازي، پاک کننده هائي با فرمول مخصوص را نيز تهيه کرده است.